← Powrót

Metodologia i źródła danych

Skąd pochodzą liczby w serwisie „Weź tu się nie wkurwiaj", jak są przetwarzane i jakie mają ograniczenia.

Zasada nadrzędna: nie zmyślamy liczb. Każdy wskaźnik pochodzi z jawnego, cytowanego źródła publicznego. Gdy pewnych danych nie ma w formie maszynowej, oznaczamy je jako kuratorowane (ręcznie zweryfikowane z dokumentu, z linkiem) — nigdy nie wpisujemy wartości „na oko". Brakujących danych nie uzupełniamy szacunkami.

1. Pełna lista źródeł

Moduł	Zbiór / API	Źródło pierwotne	Zakres	Aktualizacja	Status	Ograniczenia
Dziennik Ustaw — akty	api.sejm.gov.pl/eli `acts/DU`	Sejm RP (ELI)	1918 → dziś	codziennie (auto 24h)	live	Status „obowiązujący" z metadanych ELI. Nie obejmuje Monitora Polskiego.
Proces legislacyjny — wnioskodawcy, tempo	api.sejm.gov.pl `sejm/term{N}/processes`	Sejm RP	kadencje 3–10	codziennie	live	Tempo liczone od wniesienia do Sejmu — bez fazy rządowej i OSR przed Sejmem.
Wyroki Trybunału Konstytucyjnego	api.sejm.gov.pl/eli (typ „Orzeczenie")	Trybunał Konstytucyjny / Sejm ELI	1997 → dziś	co 24h (bieżący rok)	live	Akt oceniany pobierany z referencji „Orzeczenie TK dla aktu" → rok uchwalenia → partia. Liczy akty OBJĘTE wyrokiem (bez klasyfikacji wyniku); starsze prawo ma więcej czasu, by trafić pod TK.
Zmiany stawek podatkowych	kuratorowane (MF / podatki.gov.pl / ISAP)	Ministerstwo Finansów / ustawy	1993 → dziś	ręcznie	kuratorowane	Ustawowe zmiany VAT/PIT/CIT i nowe daniny, każda z linkiem do źródła. Nominalna stawka ≠ faktyczne obciążenie (zob. składka zdrowotna).
Dług i deficyt sektora gg	Eurostat `gov_10dd_edpt1`	Eurostat (EDP)	1994–2025 (roczne)	co 24h	live	Dane procedury nadmiernego deficytu (ESA 2010). Podlegają rewizjom.
Obsługa długu, dochody/wydatki, saldo	Eurostat `gov_10a_main`	Eurostat	roczne	co 24h	live	Odsetki D.41; wartości jako %PKB i %wydatków sektora.
Struktura wydatków (COFOG)	Eurostat `gov_10a_exp`	Eurostat	roczne	co 24h	live	Klasyfikacja funkcji rządu (COFOG), udział w wydatkach.
Inflacja (HICP)	Eurostat `prc_hicp_aind`	Eurostat	roczne	co 24h	live	Zharmonizowany wskaźnik cen, roczna stopa zmian.
Kursy walut (PLN/EUR, PLN/USD)	Eurostat `ert_bil_eur_a`	Eurostat (kursy ref. EBC)	1985 → dziś	co 24h	live	Średnia roczna. PLN/EUR wprost; PLN/USD = (PLN/EUR)÷(USD/EUR).
Bezrobocie + realny wzrost PKB	Eurostat `une_rt_a`, `nama_10_gdp`	Eurostat	bezrobocie 2009→, PKB 1996→	co 24h	live	Kontekst gospodarczy do atrybucji („dług rósł, ale czy gospodarka też?”). Bezrobocie 15–74 lata; PKB realny, zmiana r/r.
Dług na mieszkańca (zł)	Eurostat `gov_10dd_edpt1` (MIO_NAC) + `demo_pjan`	Eurostat	1995 → dziś	co 24h	live	Dług nominalny (mln zł) ÷ populacja (1 I). „Ile długu na każdego Polaka”.
Płaca minimalna (real vs nominal)	Eurostat `earn_mw_cur` + `prc_hicp_aind`	Eurostat	1999 → dziś	co 24h	live	Płaca minimalna miesięczna (wartość styczniowa, S1). Wartość realna = nominalna deflowana inflacją HICP do cen roku bazowego.
Liczba ludności	Eurostat `demo_pjan`	Eurostat	1990 → dziś	co 24h	live	Populacja na 1 stycznia. Spadek = przewaga zgonów i emigracji nad urodzeniami i imigracją.
Średnie UE27 (dług, deficyt, inflacja)	Eurostat `gov_10dd_edpt1`, `prc_hicp_aind` (geo=EU27)	Eurostat	roczne	co 24h	live	Kontekst „Polska vs UE" — czy dane zjawisko to specyfika rządu, czy trend ogólnoeuropejski.
Frekwencja wyborcza	OWID `voter-turnout`	Our World in Data / International IDEA	gł. wybory krajowe	przy aktualizacji OWID	live	Tylko wybory ogólnokrajowe. Brak rozbicia na województwa.
CPI — percepcja korupcji	OWID `ti-cpi`	Transparency International	2012 → dziś	roczne	live	Wskaźnik percepcji (badania ekspertów), nie pomiar bezpośredni.
Demokracja (V-Dem)	OWID `electoral / liberal-democracy-index`	V-Dem Institute	1923 → dziś	roczne	live	Indeksy eksperckie w skali 0–1.
Zamówienia — udział wolnej ręki	TED `api.ted.europa.eu/v3`	Tenders Electronic Daily (UE)	2016 → dziś	co 24h	live	Tylko zamówienia powyżej progów UE. Wolna ręka bywa legalna — to wskaźnik konkurencyjności, nie dowód nadużycia.
Subwencje partii politycznych	Dokumenty PKW (PDF — brak API)	Państwowa Komisja Wyborcza	kadencje 2020–2023, 2024–2027	ręcznie	kuratorowane	Kwoty przewidywane na początek kadencji. Faktyczne wypłaty bywały niższe (np. PiS 2024 po odrzuceniu sprawozdania; Konfederacja 2025).
Oś czasu rządów	Wikipedia + CBOS	Wikipedia / CBOS	1989 → dziś	ręcznie	kuratorowane	Premier, partia wiodąca, daty. Atrybucja roczna regułą „kto rządził 1 lipca roku". Dane faktograficzne.
Wydarzenia makro (kontekst)	kurowane (UE 2004, kryzys 2008, COVID, wojna 2022)	opracowanie własne na faktach	1989 → dziś	ręcznie	kuratorowane	Znaczniki dużych zdarzeń na osiach czasu — kontekst, by nie przypisywać wszystkiego rządowi.

Każda liczba w serwisie ma przy sobie znacznik statusu, a po najechaniu — link do konkretnego zbioru i datę ostatniego pobrania.

2. Statusy danych

live (na żywo) — pobierane bezpośrednio z publicznego API, odświeżane co 24 godziny. Po najechaniu na znacznik widać adres źródła i czas ostatniego pobrania.
static (statyczne) — lokalny zapas używany tylko wtedy, gdy źródło jest chwilowo niedostępne (brak sieci, przerwa po stronie dostawcy).
kuratorowane — ręcznie przepisane z oficjalnego dokumentu, gdy nie ma API (np. subwencje PKW publikowane wyłącznie w PDF). Każdy wpis ma link do dokumentu źródłowego.

3. Jak aktualizujemy dane

Moduły „live" działają na zasadzie cache z samoodświeżaniem: przy wejściu sprawdzamy, czy dane w bazie są starsze niż 24 godziny — jeśli tak i jest połączenie, pobieramy świeże i zapisujemy. Dane trzymamy we własnej, zabezpieczonej bazie, aby nie zniknęły, gdy źródło zmieni adres lub czasowo padnie. Gdy sieci nie ma, serwis pokazuje ostatni zapisany stan (oznaczony datą).

4. Metodologia „Analizy krzyżowej”

Normalizacja 0–100 (min–max) — na wspólnym wykresie każda seria jest przeskalowana do zakresu 0–100, żeby porównać kształt i momenty zwrotne, a nie bezwzględny poziom (inflacja w % i liczba ustaw mają różne jednostki). Realne wartości widać w dymku po najechaniu.
Współczynnik korelacji (Pearson) — mówi tylko, czy dwie wielkości zmieniają się podobnie w czasie. To nie jest dowód przyczynowości. Wspólna przyczyna, przypadek albo odwrotny kierunek zależności są równie możliwe. Liczymy go wyłącznie dla lat, w których obie serie mają dane (liczbę tych lat podajemy obok wyniku).
Deficyt skumulowany — suma rocznych deficytów (%PKB) w dostępnym zakresie lat; to uproszczony obraz narastania zobowiązań, a nie oficjalny wskaźnik długu.

5. Czego NIE robimy

Nie wpisujemy liczb bez źródła ani „szacunków na oko”.
Nie przedstawiamy korelacji jako dowodu winy czy przyczynowości.
Nie formułujemy zarzutów w rozumieniu prawa karnego — oceny i analizy są wyraźnie oznaczone jako opinie poglądowe (zob. Regulamin i nota prawna).
Nie faworyzujemy żadnej partii — te same wskaźniki liczymy tak samo dla wszystkich.

6. Licencje i ponowne wykorzystanie

Dane pochodzą z otwartych źródeł publicznych (Eurostat, Sejm RP, TED, PKW) oraz agregatorów udostępniających je na licencjach pozwalających na ponowne wykorzystanie z podaniem źródła (m.in. Our World in Data, International IDEA, Transparency International, V-Dem). Zagregowane dane można pobrać w formacie CSV (przycisk w każdej sekcji) — zgodnie z duchem ustawy o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego.

7. Sprostowania

Jeśli zauważysz błąd w danych lub ich interpretacji — wskaż konkretną liczbę i źródło. Sprostowania wprowadzamy niezwłocznie; serwis ma służyć rzetelnej kontroli obywatelskiej, nie dezinformacji.

Ostatnia aktualizacja strony: 2026-06-11. Zob. też Słowniczek wskaźników i Regulamin i nota prawna.